Ο αγώνας των ανθρακωρύχων στην Ισπανία - Μadreñazu στο σύστημα!

Συνήθως, συσχετίζεται με τους κατοίκους της περιοχής εξόρυξης άνθρακα ένα θετικό στοιχείο μαχητικότητας και των υπόλοιπων κατοίκων της Αστούριας· αυτή η λανθασμένη εντύπωση ότι εάν η περιοχή εξόρυξης άνθρακα κινηθεί τότε θα κινηθεί επίσης και το υπόλοιπο της Αστούριας. Νομίζουμε ότι ήρθε η ώρα για αυτή τη γενιά των νέων της περιοχής να κάνουν κριτική στο μύθο που μας είπαν όταν ήμασταν νεότεροι για το ένδοξο κίνημα του συνδικάτου που μπορεί να κάνει τα πάντα... Την ίδια στιγμή που ως κίνημα αντιμετωπίζουμε παγκόσμια προβλήματα υπάρχουν και άλλα σε οποιοδήποτε τόπο.

Η πραγματικότητα στη Nalón Valley απέχει πολύ από τον Κήπο της Εδέμ που οι οργανώσεις των εργαζομένων προσπάθησαν να μας πουλήσουν κατά τη δεκαετία του 1990:

Οι ανθρακωρύχοι αγγίζουν τον πάτο...

Επανεκπαίδευση... ούτε έχουμε ούτε πρόκειται να δούμε.

Σήμερα η εργασία για την Hunosa (μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες εξόρυξης άνθρακα) είναι η καλύτερη επιλογή για πολλούς νέους της περιοχής.

Ένα υπέροχο τοπίο βιομηχανικής αρχαιολογίας και μολυσμένου εδάφους, με μουσεία όπου κανείς δεν πηγαίνει...

Αλλά είναι εντάξει! Είμαστε τουλάχιστον αυτοί που πίνουν περισσότερο μηλίτη και αυτό είναι ό,τι εξάγουμε από την Κουένκα (όπως λέμε εδώ την περιοχή εξόρυξη άνθρακα).

(Αυτό ήταν ένα αστείο, καθώς στην Αστούριας ο μηλίτης και τα μήλα αποτελούν κύριο στοιχείο του πολιτισμού μας).

Η καταστροφή εξυπηρετεί τις εταιρίες που δημιουργήθηκαν για να παρέχουν απασχολήσεις, τις οποίες χάσαμε πριν κλείσουν τα ανθρακωρυχεία τα ίδια....

Τα συνδικάτα είναι πολύ μακριά από τις ιστορικές συνελευσιακές οριζόντιες καταβολές τους, μακριά από τη βάση τους και από την εσωτερική δημοκρατία· προσβλέπουν στην άλλη πλευρά, με αισχρές απάτες που διαπράττονται με δημόσιο χρήμα.

Αποτελούν μέρος του προβλήματος, επειδή δεν είναι μέρος της λύσης...

Ήρθε η ώρα να επισημανθούν ως απαραίτητοι συνεργάτες στην κοινωνική καταστροφή της περιοχής.

Για την αποστράτευση των εργαζομένων και για την ανοχή των πολιτικών απασχόλησης, των διαβρωμένων από τη δική τους ...ώθηση.

Πολιτικές που τον μόνο που ωφελούν είναι μια κατηγορία τοκογλύφων διαχειριστών που κλείνουν τους πάγκους ή τα περίπτερά τους όταν χάνουν τη δημόσια βοήθεια.

Για αυτό στις 15 Μαΐου, πήραμε τους δρόμους για να φωνάξουμε στους τέσσερις ανέμους...

Δεν είμαστε εμπορεύματα στα χέρια των πολιτικών και των τραπεζιτών!

Δεν είμαστε εμπορεύματα!

Μadreñazu στο σύστημα!

...(Madreña είναι ένα, τυπικό της Αστούριας, παπούτσι από ξύλο...)

Χιχόν, 19η Ιουνίου του 2011

Με αυτά κατά νου, πρέπει να ξέρετε ότι είμαστε από τις φτωχότερες περιοχές της Ισπανίας και ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανθρακωρύχων είναι ζωτικής σημασίας για την περιοχή μας. Έτσι, ο αγώνας για την προάσπιση των ανθρακωρύχων είναι αναγκαίος, αλλά έχοντας συνεχώς στο μυαλό μας τη διαφθορά των συνδικάτων.

Αυτές τις μέρες μπλοκάρουμε αυτοκινητόδρομους· για όσους δεν το γνωρίζουν, στην Αστούριας έχουμε μόνο έναν κύριο αυτοκινητόδρομο που μας συνδέει με την υπόλοιπη Ισπανία, οπότε αν τον μπλοκάρουμε είμαστε απομονωμένοι - ο άλλος δρόμος είναι ένα ορεινό πέρασμα.

Οι ανθρακωρύχοι αλλάζουν τακτική: τις πρώτες μέρες χρησιμοποίησαν το μπλοκάρισμα των αυτοκινητοδρόμων, και με τις πρώτες ταραχές, η απάντηση τις επόμενες ημέρες ήταν να πάνε στο κοντινό δάσος και να κάνουν μια "μικρή αντίσταση". Χρησιμοποιούν, επίσης, μια άλλη τακτική, "μικρά μπλοκαρίσματα" σε πολλούς δρόμους, ενώ μερικοί από αυτούς ''κατέλαβαν'' τα ορυχεία.

Και ένα από τα κύρια χωριά της περιοχής έγινε ένα είδος «αστυνομικού κράτους», με πολλές εξακριβώσεις από τη μυστική αστυνομία όλη την ημέρα.

Γεγονός είναι ότι χωρίς τα χρήματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου είμαστε καταδικασμένοι σε ένα είδος αυτοκτονίας, σε μια περιοχή περίπου 1 εκατομμυρίου κατοίκων, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ηλικιωμένοι, ενώ οι νέοι πρέπει να πηγαίνουν εκτός περιοχής για να εργαστούν ...λόγω των παράλογων πολιτικών της περιφερειακής κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα είναι ότι βρισκόμαστε σε μια κατάσταση χωρίς "τυπική κυβέρνηση'' από πέρυσι, και το 2012 το 45% των ανθρώπων δεν ψήφισε...

Μετάφραση: Δ.Κ.

Το πρωτότυπο κείμενο

Διαβάστε επίσης: Γράμμα από έναν αστουριανό ανθρακωρύχο

Κατσουράνη, βάλε αυτογκόλ!

Ναι, το ξέρουμε πως η ελληνική κοινωνία, όντας βυθισμένη στην οικονομική, πολιτική και πνευματική μιζέρια, έχει ανάγκη από συλλογικές χαρές. Ναι, καταναλώσαμε κι εμείς δεκάδες μπύρες κολλημένοι στην οθόνη το 2004, ανεχόμενοι τον υστερικό σχολιαστή που κραύγαζε για το “πειρατικό”. Ναι, είμαστε κι εμείς μέρος της κοινωνίας του θεάματος, όσο κι αν παλεύουμε ν΄ απεξαρτηθούμε απ’ αυτό. Ναι, πράγματι, η πολιτική της Γερμανίας είναι αυτή τη στιγμή ο πιο σκληρός εκφραστής του Νεοφιλελευθερισμού στην Ευρώπη. Ναι, συμμετέχουμε κι εμείς στην διαδικασία της αποδόμησης της ιδεολογίας αυτής που προτάσσει ως βασικό της γεγονός τη διάκριση ανάμεσα σε διευθυντές κι εκτελεστές, σε αφεντικά και υπαλλήλους, σε ολιγάρχες κι υπηκόους• της ιδεολογίας που προωθεί τον ατομικισμό, την διάλυση της κοινωνίας με την φτωχοποίησή της, ανάβοντας λαμπάδες στην “Ανάπτυξη” που δεν είναι τίποτα άλλο από δείκτες που μετρούν την παραγωγή πλαστικών σκουπιδιών. Ναι, μας τη σπάει η Μέρκελ, το ίδιο όμως και ο εθνικιστής Σαμαράς ή ο νεοναζί Μιχαλολιάκος. Ναι, τσατιζόμαστε όταν οι αυτόκλητοι οίκοι αξιολόγησης των χωρών μάς στέλνουν χαράτσια με ραβασάκια, το ίδιο όμως παθαίνουν κι οι αυτόκλητοι σεκιουριτάδες της Χρυσής Αυγής που μαχαιρώνουν με γνώμονα το χρώμα, την “τάξη” και την α-πολιτική άποψη. Αλλά αυτοί, οι τελευταίοι, όταν ακούν τον εθνικό ύμνο βλέποντας τα σώβρακα του Κατσουράνη, ηδονίζονται. Δεν ξέρουμε γιατί… αλλά εκεί είναι μια ακόμα διαφορά μας.

Ναι, θέλουμε κι εμείς να υψώσουμε μια σημαία, αυτήν που θα συμβολίζει την κοινωνική επανάσταση για την ατομική και συλλογική αυτονομία κι όχι μια σταυροφόρα γαλανόλευκη που άλλοι καθόρισαν για μας, κι άλλα συμβόλιζε γι΄αυτούς. Δεν μισούμε την Ελλάδα, αντιθέτως αγαπούμε κάθε νοηματοδότηση που χουμε δώσει στον τόπο που μας έλαχε να γεννηθούμε και να ζήσουμε (όπως αγαπάμε κάθε τόπο που ζούμε κι ας μην γεννηθήκαμε εκεί), δίνουμε όμως προτεραιότητα στους ανθρώπους που συμβαίνει να ζουν δίπλα μας, και όχι στους πασάλους στο χώμα, που στήθηκαν με μόνο σκοπό να διαχωρίζουν και να αναζωπυρώνουν εθνικισμούς κάθε φορά που η εκάστοτε τοπική εξουσία κινδυνεύει.

Δεν αντιπαθούμε τον πολίτη της Γερμανίας, όπως ούτε της Τουρκίας, του Πακιστάν ή της Τανζανίας. Δεν θα αισθανθούμε εθνικά υπερήφανοι αν 11 ποδοσφαιριστές (είτε εκατομμυριούχοι είτε όχι) με σκούρες μπλε στολές κερδίσουν 11 ποδοσφαιριστές με ασπρόμαυρες στολές. Ούτε εθνικά ντροπιασμένοι αν συμβεί το αντίθετο. Δεν θέλουμε καμία νίκη, ούτε ήττα, καμία “εκδίκηση” απέναντι σε κανένα λαό, είτε αυτό συμβεί σε μάχη με μπάλες, είτε σε μάχη με οπλοπολυβόλα.

Ο μόνος αγώνας για τον οποίο θα δώσουμε την ψυχή μας, η μόνη νίκη για τον οποία θα αγωνιστούμε, και δεν θα στηθούμε στις οθόνες δίνοντας το χρίσμα σε αντιπροσώπους κανενός έθνους-κράτους-κοινωνίας, είναι η κατάρρευση κάθε θεσμού καταπίεσης, το ξεπέρασμα του καπιταλισμού, το πέρασμα στην αυτονομία. Η πραγματική μας νίκη είναι η κοινωνία εκείνη στην οποία τα μέλη της ξέρουν πως ό,τι είναι να γίνει, πρέπει να το κάνουν αυτά τα ίδια και να το προσφέρουν στον εαυτό τους και στο κοινωνικό σύνολο. Η κοινωνία που αμφισβητεί, όμως όχι για την ευχαρίστηση της αμφισβήτησης. Που επαναστατεί, όχι για την εναλλαγή των τάξεων στην εξουσία, αλλά για τη συνεχή της εξέλιξη και δημιουργία.

Οπότε, Κατσουράνη, αν θέλεις βάλε γκολ, αν θέλεις αυτογκόλ ή κάνε πως σε πονάει το πόδι σου και κάτσε στα αποδυτήρια. Δεν έχει σημασία…

Αναδημοσίευση από http://eagainst.com

Ψηφιακός πολιτισμός και Βιωσιμότητα – Ένας νέος πολιτισμός του μοιράσματος και της συνεργασίας γεννιέται

Του Michel Bauwens*

Η εντολή της διάσκεψης Ρίο+20 αναγνωρίζει τρεις πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης - οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. Ωστόσο, η διαδικασία δεν αμφισβητεί τη θεμελιώδη τοξικότητα του σημερινού λειτουργικού συστήματος, και αγνοεί το γεγονός ότι ένα τέτοιο “ελαττωματικό” DNA έχει ισχυρές πολιτισμικές ρίζες.

Τι εννοούμε; Τα ακόλουθα δεν βασίζονται στα δηλωμένα ιδανικά του Ρίο+20 αλλά στην πραγματική πρακτική του υπαρκτού οικονομικού συστήματος.

Το σημερινό παγκόσμιο σύστημα βασίζεται σε τρεις λανθασμένες παραδοχές:

1. Η πρώτη παραδοχή είναι ότι η φύση είναι μία ανεξάντλητη πηγή ενέργειας που μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αναγεννητική ικανότητά της.

Τα αποτελέσματα αυτού του πολιτισμού εκμετάλλευσης της φύσης είναι καταστροφικά. Το 2009, ο Johan Rockström και μια ομάδα κορυφαίων επιστημόνων πρότειναν εννέα θεμελιώδεις διαδικασίες που επηρεάζουν τη συνολική υγεία του πλανήτη (όπως η χρήση του γλυκού νερού, η ρύθμιση του κλίματος, και ο κύκλος του αζώτου), και αφού υπολόγισαν την ασφαλή ζώνη λειτουργίας για καθεμία από αυτές, συμπέραναν ότι η ανθρωπότητα έχει υπερβεί τα όριά της σε τουλάχιστον τρεις από αυτές. Η υπερβολική πίεση σε αυτές τις κρίσιμες διαδικασίες θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημεία απότομων και μη αναστρέψιμων περιβαλλοντικών αλλαγών, επιπλέον των καλά μελετημένων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Το 2010, η έκθεση Living Planet διαπίστωνε ότι ήδη χρησιμοποιούμε 1,5 πλανήτη και προβλέπεται να χρησιμοποιούμε 2 πλανήτες σαν τη Γη μέχρι το 2030, σε συνθήκες “business as usual”. Συνδυάζοντας αυτά τα στοιχεία, και υπολογίζοντας την αλληλεπίδρασή τους (για παράδειγμα: λιγότερο πετρέλαιο σημαίνει λιγότερα λιπάσματα, που σημαίνει λιγότερη γεωργική παραγωγή), ο Graham Turner και μια ομάδα επιστημόνων του MIT παρήγαγαν σειρά από υπολογιστικά μοντέλα που οδηγούν σε ανησυχητικά συμπεράσματα και σε σαφές χρονοδιάγραμμα: Το business-as-usual σενάριο εκτιμά ότι εάν τα ανθρώπινα όντα συνέχιζαν να καταναλώνουν περισσότερο από ό,τι η φύση είναι σε θέση να παρέχει, μια παγκόσμια οικονομική κατάρρευση και μια απότομη μείωση του πληθυσμού θα μπορούσε να συμβεί μέχρι το 2030.

2. Τεχνητή σπάνις

Η δεύτερη αρχή του σημερινού λειτουργικού συστήματος είναι ότι το μοίρασμα της καινοτομίας είναι βασικά παράνομη δραστηριότητα. Οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις έχουν ιδιωτικοποιηθεί μέσω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και πνευματικών δικαιωμάτων, τα οποία συχνά μονοπωλούνται από μεγάλες εταιρείες που μπορούν να έχουν προστατευόμενο από το νόμο συμφέρον στην επιβράδυνση της τεχνολογικής καινοτομίας που τους απειλεί. Νέοι και ηλικιωμένοι άνθρωποι είναι υπό διωγμό από τα δικαστήρια και την αστυνομία για το μοίρασμα πολιτιστικών εκφράσεων, ακόμη και αν εκείνοι που τις μοιράζονται αποτελούν επίσης τους καλύτερους “πελάτες” της πολιτιστικής βιομηχανίας. Πολλές πτυχές του μοιράσματος είναι παράνομες. Η Jane Orsi από το Κέντρο για το Δίκαιο της Βιώσιμης Ανάπτυξης, στο Σαν Φρανσίσκο, έχει δώσει παραδείγματα για το πόσα πολλά οι ΗΠΑ απαγορεύουν: 1) την κηπουρική μπροστά από το σπίτι, 2) τη συλλογή βρόχινου νερού, 3) το στέγνωμα των ρούχων στον ήλιο, 4) την παραγωγή μαρμελάδας για τους γείτονες. Το σύστημα είναι εξοπλισμένο ενάντια στο μοίρασμα.

3. Κοινωνική ανισορροπία

Η πρώτη και η δεύτερη πτυχή συνδυάζονται με πλήρη περιφρόνηση για την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, η οποία αυξάνεται, δεν μειώνεται. Για παράδειγμα, η Oxfam υπολόγισε ότι από τα 11 κοινωνικά θεμέλια για τη βιωσιμότητα της ανθρώπινης κοινωνίας, τα 8 έχουν επιδεινωθεί.

Ένα τέτοιο ριζικά αντι-φυσικό και αντικοινωνικό λειτουργικό σύστημα χρειάζεται ριζική αναδιάρθρωση, με βάση μια αντιστροφή των αξιών η οποία μπορεί να στηριχτεί μόνο σε νέες πολιτισμικές πρακτικές.

Έχει συμβεί στο παρελθόν. Στο τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η πολιτιστική επανάσταση που ωθήθηκε από τις χριστιανικές κοινότητες ενσωμάτωσε εκ νέου το ανεξέλεγκτο σύστημα ισχύος στην ηθική αρχή μιας πνευματικής κοινότητας. Το 1789, τα φεουδαρχική προνόμια καταργήθηκαν σε μία μόνο ημέρα, καθώς είχαν γίνει ανάθεμα για τη νέα ευαισθησία.

Σήμερα βλέπουμε τη γέννηση ενός νέου πολιτισμού του μοιράσματος και της συνεργασίας, που δεν καθιστά κοινή μόνο τη γνώση, αλλά και υλικούς πόρους, και έχει ως στόχο να γυρίσει “ανάποδα” το λειτουργικό σύστημά μας, σε ένα νέο σχηματισμό όπου οι εξωτερικότητες της φύσης γίνονται σεβαστές, το μοίρασμα του πολιτισμού, της επιστήμης και της καινοτομίας γίνεται ο κανόνας, και οι δύο αυτές αλλαγές δημιουργούν μια πιο δίκαιη κοινωνική τάξη.

Αυτή η νέα πολιτιστική επανάσταση παίρνει πολλές διαφορετικές μορφές. Στη συνεργατική παραγωγή γνώσης, όπως αυτή επιτυγχάνεται από τη Wikipedia· στο μοίρασμα του κώδικα λογισμικού, όπως επιβεβαιώνεται από το λειτουργικό σύστημα Linux, καθώς και από το μοίρασμα του ανοιχτού σχεδιασμού για κατανεμημένη παραγωγή, όπως με το Wikispeed και το Arduino. Ο νέος πολιτισμός γεννιέται μέσα από την οριζόντια κοινωνικοποίηση που πραγματοποιείται μέσω του διαδικτύου, και οδηγεί σε φυσική συνεργασία γύρω από τη δημιουργία κοινής αξίας.

Για τον νέο αυτό πολιτισμό, είναι τα πνευματικά δικαιώματα που είναι κλοπή, καθώς αφαιρούν την απόλαυση ενός άφθονου αγαθού. Για εμάς, είναι ανήθικο να παρακρατούνται φάρμακα από τους φτωχούς ανθρώπους που δεν μπορούν να πληρώσουν τα υπερκέρδη που προέρχονται από την πνευματική ιδιοκτησία. Για εμάς, είναι ανήθικο να παρακρατούνται από τον κόσμο και τη φύση τα οφέλη από ένα σχέδιο για ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, ή μια ηλιακή γεννήτρια. Ο νέος πολιτισμός και οι αναδυόμενες παραγωγές οικοδομούν επιχειρηματικά μοντέλα και επιχειρησιακές μορφές που σέβονται τα όρια της φύσης και προωθούν το μοίρασμα των καινοτομιών. Καμία ανοιχτή κοινότητα σχεδιασμού δε θέλει να σχεδιάσει για κάτι που είναι προγραμματισμένο να αχρηστευθεί.

Όλη αυτή η δραστηριότητα δεν στηρίζεται στην πίεση των οικονομικών λογικών, αλλά σε έναν πολιτισμό και μια πρακτική μοιράσματος, που συνδέονται στενά με την πολιτιστική ζωή μας. Μαζικά κινήματα όπως το Occupy και οι Indignados, είναι μια άμεση έκφραση του πολιτισμού του μοιράσματος μέσω των social media· και το γερμανικό Κόμμα των Πειρατών, το οποίο εκτιμάται ότι θα πάρει το 10% των ψήφων στις επόμενες εκλογές, έχει άμεσες ρίζες στις κοινότητες μοιράσματος μουσικών αρχείων στη Σουηδία. Στη Βραζιλία, το Fora do Eixo είναι ένα παράδειγμα ενός επιτυχημένου καλλιτεχνικού δικτύου του οποίου οι οικονομικές πρακτικές απορρέουν από τις νέες αξίες του μοιράσματος και της συνεργασίας.

Οι νέες μας πολιτικές, τα νέα οικονομικά μας, γεννιούνται από έναν πολιτισμό μοιράσματος, καθώς και από νέες μορφές κοινωνικοποίησης και δημιουργίας κοινού νοήματος και κοινής αξίας.

Κάθε προσέγγιση που αρνείται ότι μια πολιτιστική επανάσταση είναι προϋπόθεση για πιο ριζικές αλλαγές, αρνείται την αξία της ανθρώπινης προθετικότητας και κοινωνικότητας, και είναι καταδικασμένη να αποτύχει στις φιλοδοξίες της για αλλαγή. Γι' αυτό ο πολιτισμός είναι ο απολύτως απαραίτητος τέταρτος πυλώνα της βιωσιμότητας. Δεν αποτελεί κάτι πρόσθετο, αλλά την πηγή από την οποία οι άλλες αλλαγές προχωρούν. Είναι μέσω του πολιτισμού που έχουμε αλλάξει την ενόρασή μας για τον κόσμο, τόσο τον υπάρχοντα, ο οποίος ολοένα και περισσότερο προσβάλλει τις ηθικές ευαισθησίες μας, όσο και αυτόν που συν-δημιουργούμε για να τον αντικαταστήσει.

*Ο Michel Bauwens είναι θεωρητικός, συγγραφέας και ιδρυτής του P2P (Peer-to-Peer) Foundation

Μετάφραση: Κ.Χ.

Το πρωτότυπο κείμενο

John Holloway: Η επαναστατική πρόκληση είναι να προωθήσουμε τη σύγκλιση των εξεγέρσεων που υπάρχουν μέσα σε όλους μας

Μια επίκαιρη συνέντευξη του John Holloway στην εφημερίδα La Jornada (10/6/2012)

Ο μόνος τρόπος για να συλλάβει κάποιος μια “αντικαπιταλιστική επανάσταση” είναι με όρους δημιουργίας, επέκτασης, πολλαπλασιασμού “ρωγμών ή διαρρήξεων” στον ιστό της κυριαρχίας του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτή είναι μία από τις κεντρικές προσεγγίσεις του βιβλίου του John Holloway Ρωγμές στον Καπιταλισμό.

"Καπιταλισμός και ανθρωπισμός είναι ασύμβατες έννοιες ως ασυμβίβαστες. Ο ανθρωπισμός είναι ένας αγώνας ενάντια στον καπιταλισμό", λέει ο καθηγητής κοινωνιολογίας και συγγραφέας πολλών βιβλίων, συμπεριλαμβανομένου του Πώς να αλλάξουμε τον κόσμο χωρίς να πάρουμε την εξουσία.

Ερωτηθείς σχετικά με τη “θεωρία της κοινωνικής αλλαγής”, δήλωσε σε μια συνέντευξη:

"Με ενδιαφέρει κυρίως η ριζική αλλαγή. Φαίνεται να είμαστε παγιδευμένοι μέσα στον καπιταλισμό, μια μορφή κοινωνικής οργάνωσης που οδηγεί στην καταστροφή της ανθρωπότητας. Είναι ακόμα εφικτό να σπάσει αυτό το μοτίβο της καταστροφής; Πώς; Ή, για να χρησιμοποιήσω ένα πιο παραδοσιακό λεξιλόγιο: πώς μπορούμε να συλλάβουμε μια κομμουνιστική επανάσταση; Είναι περισσότερο επιτακτική από ποτέ, αλλά θα πρέπει να ξανασκεφτούμε τόσο τον όρο “επανάσταση” όσο και τον όρο “κομμουνιστική”.''

Με το Ρωγμές στον Καπιταλισμό, ο Holloway έχει ως στόχο την "ενδυνάμωση της εξέγερσης", και υπενθυμίζει ότι στο Πώς να αλλάξουμε τον κόσμο χωρίς να πάρουμε την εξουσία, το παράδειγμα αναπτύχθηκε και αρθρώθηκε γύρω από το κίνημα των Ζαπατίστας και από πολλά άλλα σύγχρονα αντικαπιταλιστικά κινήματα.

"Η κατάληψη της κρατικής εξουσίας δεν είναι το κλειδί για να πραγματοποιηθεί μια επαναστατική αλλαγή της κοινωνίας. Η αντίδραση πολλών σε αυτή τη διαπίστωση είναι “εντάξει, εντάξει, αλλά πώς; Τι κάνουμε;” Στο τελευταίο βιβλίο μου προσπαθώ να δώσω μια απάντηση που είναι περισσότερο μια ερώτηση. Προτείνω ότι ο μόνος τρόπος για να συλλάβουμε μια αντικαπιταλιστική επανάσταση αφορά στη δημιουργία, επέκταση, και πολλαπλασιασμό ρωγμών ή διαρρήξεων στον ιστό της καπιταλιστικής κυριαρχίας."

Τι εννοείτε όταν λέτε “ρωγμή” ή “αδυναμία του καπιταλισμού”;

Περισσότερο από μια αδυναμία είναι μια απόρριψη, μια εξέγερση, αξιοπρέπεια. Ένα “Όχι”, αλλά ένα “Όχι” το οποίο θα ανοίξει το δρόμο σε ένα άλλο πράττειν. Μια άρνηση-δημιουργία. Συνεχώς εξεγειρόμαστε ενάντια στην επιθετική λογική του κεφαλαίου, προσπαθώντας να δημιουργήσουμε χώρους ή στιγμές όπου κάνουμε αυτό που θεωρούμε απαραίτητο ή επιθυμητό, και το οποίο δεν μας επιβάλλεται από τη λογική του χρήματος.

Η εξέγερση των Ζαπατίστας είναι ένα λαμπρό παράδειγμα, αλλά μπορούμε επίσης να σκεφτούμε το κίνημα των αγανακτισμένων και του Occupy τον τελευταίο χρόνο, όπου οι άνθρωποι προσπάθησαν να δημιουργήσουν έναν άλλο τρόπο για να κάνουμε κάποια πράγματα, να σκεφτούμε τη δημοκρατία από τα κάτω, συλλογικά, όπως στους αγώνες ενάντια στην εμπορευματοποίηση του νερού, ή έναν απλό καθημερινό αγώνα για να ζήσουμε με αξιοπρέπεια. Ο κόσμος είναι γεμάτος από αυτές τις ρωγμές.

Είναι πιθανό οι περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο να πειστούν ότι πρέπει να συμβάλουν σε αυτό το έργο;

Σχεδόν όλες και όλοι δεχόμαστε την επίθεση του καπιταλιστικού συστήματος, σχεδόν όλοι και όλες αντιστεκόμαστε με κάποιο τρόπο, προσπαθούμε να κινηθούμε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Δεν θέλω να πείσω κανέναν, θέλω μόνο να αναγνωρίσουμε ότι ο αντικαπιταλισμός είναι το πιο κοινό πράγμα στον κόσμο, το να είσαι αντικαπιταλιστής είναι αποτέλεσμα της εμπειρίας του να ζούμε κάτω από την καπιταλιστική επιθετικότητα.

Τι εννοείτε όταν κάνετε την υπόθεση ότι στις ατομικές και συλλογικές δράσεις για την κοινωνική αλλαγή δεν υπάρχει "καθαρότητα" και ότι "είμαστε αντιφατικοί" στη ζωή μας σε μια καπιταλιστική κοινωνία;

Ζούμε σε μια κοινωνία ανταγωνιστική, και αυτοί οι ανταγωνισμοί μάς διαπερνούν. Μπορεί να δηλώνουμε αντικαπιταλιστές, αλλά έχουμε το κεφάλι μας γεμάτο ιδέες που παράγονται από τον καπιταλισμό. Ή μπορεί να δηλώνουμε υπερασπιστές του καπιταλισμού, αλλά στην καθημερινή μας πρακτική με κάθε τρόπο αγωνιζόμαστε ενάντια στην επιθετικότητα του χρήματος και προσπαθούμε να κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά. Η ύπαρξή μας είναι μια αντιφατική ύπαρξη και η πάλη ενάντια στον καπιταλισμό πρέπει να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται αυτές τις αντιφάσεις, να μην επιδιώκει μια επαναστατική καθαρότητα η οποία δεν μπορεί να υπάρξει. Η αναζήτηση για την καθαρότητα μπορεί πολύ εύκολα να αποκλείσει όσους δεν συμμερίζονται την προοπτική μας με ακρίβεια. Η επαναστατική πρόκληση είναι μάλλον να προωθήσουμε τη σύγκλιση των εξεγέρσεων που υπάρχουν μέσα σε όλους μας.

Τι εννοείτε όταν λέτε ότι το σκοτάδι στο οποίο βρισκόμαστε (αυτοκαταστροφή της ανθρωπότητας και του περιβάλλοντος) μπορεί να είναι το κατώφλι μιας νέας κοινωνίας, δίκαιης και έντιμης;

Ο κόσμος έχει δύο όψεις. Η κυρίαρχη πλευρά προσβλέπει στην πλήρη υποταγή της ανθρώπινης ζωής στη λογική του χρήματος, του κέρδους, και μας οδηγεί προς την ολοκληρωτική καταστροφή της ανθρώπινης ζωής. Η άλλη πλευρά είναι αυτή της εξέγερσης, την απαρτίζουν όλες αυτές οι εξεγέρσεις που εκρήγνυνται παντού, όλα αυτά τα πειράματα, τρελά ή όχι και τόσο τρελά, τα οποία επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια κοινωνία που να βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και σε έναν άλλο τρόπο συνύπαρξης με μη-ανθρώπινες μορφές ζωής.

Το εκλογικό και κοινωνικό κίνημα με επικεφαλής τον Αντρές Μανουέλ Λόπεζ Ομπραδόρ στο Μεξικό δεν προτείνει ρωγμές στον καπιταλισμό, αλλά επιδιώκει την κοινωνική δικαιοσύνη, τη μείωση της βίας, την εκπαίδευση, την αξιοπρέπεια. Θα τον εξαιρούσατε από τα προοδευτικά κινήματα του κόσμου;

Η αναπαραγωγή του κεφαλαίου είναι μία σταθερή επίθεση κατά της ανθρωπότητας. Όλοι οι πολιτικοί που φιλοδοξούν να κυβερνήσουν θέλουν να προωθήσουν την αναπαραγωγή του κεφαλαίου: δεν μπορεί να είναι διαφορετικά, αφού το κράτος είναι μια μορφή οργάνωσης αφοσιωμένη στην αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Ως εκ τούτου, με αυτό τον τρόπο συμμετέχουν στην επίθεση κατά της ανθρώπινης ζωής (και της μη ανθρώπινης). Έτσι, είμαι ενάντια σε μια τέτοια πολιτική, το σημαντικό είναι η άλλη πολιτική, δηλαδή οι μορφές δράσης που στοχεύουν στη ρήξη με τη λογική του συστήματος και αναζητούν έναν τρόπο για να καθορίσουν αυτό που έρχεται από τα κάτω.

Λέγοντας αυτό, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχουν τρόποι προώθησης της καπιταλιστικής επίθεσης πιο βάναυσοι και λιγότερο βάναυσοι και θα μπορούσε να έχει νόημα για εμάς να ψηφίσουμε για μια κυβέρνηση και όχι για μια άλλη, αλλά μόνο αν είμαστε σαφείς ότι το σημαντικό για την ανθρωπότητα είναι οι αγώνες αντίστασης και εξέγερσης ενάντια σε κάθε αναπαραγωγή του συστήματος.

Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας σχετικά με την άνοδο στην εξουσία κοινωνικών κινημάτων και αριστερών κομμάτων σε χώρες της Λατινικής Αμερικής όπως η Βενεζουέλα, η Βολιβία και η Βραζιλία; Δεν αντιπροσωπεύουν κάποιου είδους ρωγμές, ή συνθήκες που ευνοούν τις κοινωνικές αλλαγές;

Η ανάπτυξη των εξεγέρσεων και των αγώνων αντίστασης στη Λατινική Αμερική τα τελευταία 15 ή 20 χρόνια είναι ζωτικής σημασίας για όλο τον κόσμο. Η Λατινική Αμερική έχει γίνει ένας φάρος ελπίδας. Φυσικά, αυτή η έκρηξη μπορεί να θεωρηθεί ως εκρηκτική συμβολή πολλών ρωγμών, πολλών αγώνων για αξιοπρέπεια. Μερικά από αυτά τα κινήματα έχουν επικεντρώσει τις προσπάθειές τους εντός του Κράτους και θα πρέπει να ρωτήσουμε ποιες είναι οι συνέπειες της υιοθέτησης κρατικών μορφών οργάνωσης;

Είναι δύο σημαντικές. Πρώτον, συνεπάγεται την υιοθέτηση ιεραρχικών μορφών οργάνωσης που αποκλείουν τη δυνατότητα κινητοποίησης των ίδιων των ανθρώπων, τη δική τους εξέγερση. Δεύτερον, αναπόφευκτα επιδιώκουν τη συμφιλίωση των εξεγέρσεων με την αναπαραγωγή του κεφαλαίου, αφού το εισόδημα και η ύπαρξη του κράτους ως οργανωτική μορφή εξαρτάται από τη συσσώρευση του κεφαλαίου. Αυτό κάνουν τα κράτη, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αναφέρατε.

Θα μπορούσαν να πετύχουν μερικές σημαντικές αλλαγές στον τομέα της δικαιοσύνης και της αναδιανομής του εισοδήματος, δεν υπάρχει αμφιβολία, ούτε το απεύχομαι. Νομίζω ότι σε αυτές τις χώρες, όντως έχουν πετύχει μια αξιοσημείωτη αναδιανομή. Αλλά αυτή η ανακατανομή μπορεί να επιτευχθεί μόνο εντός των ορίων που καθορίζονται από την ανάγκη να προωθήσουν την αναπαραγωγή του κεφαλαίου, και δεν περιορίζουν καθόλου την επιθετικότητά του, η οποία καταστρέφει τον κόσμο. Αυτό που διακυβεύεται είναι κάτι μεγαλύτερο από την αναδιανομή του εισοδήματος: είναι το μέλλον της ανθρωπότητας.

Μετάφραση Μ.Χ.

9 θέσεις για τη Χρυσή Αυγή, τον επελαύνοντα μεταμοντέρνο ολοκληρωτικό καπιταλισμό και το κίνημα αποκατάστασης της ζωής και της αξιοπρέπειας

1. Καταρχήν, ο αγώνας ενάντια στον (ολοκληρωτικό) εθνικισμό-ρατσισμό είναι αγώνας ενάντια στον (αυταρχικό) υπαρκτό φιλελευθερισμό του Έθνους, του Κράτους, της Αγοράς και του Δικαίου και κατ' επέκταση ενάντια στον (ολοκληρωτικό) καπιταλισμό.

2. Η Χ.Α. είναι μέρος των υπερπατριωτικών-εθνικιστικών εκείνων δυνάμεων που θα αποτελέσουν τη βάση για την επιστροφή του κεφαλαίου και των καπιταλιστών σε εθνικές λύσεις εκτός ευρώ και ε.ε., αν οδηγηθούν εκεί τα πράγματα στο εγγύς μέλλον (ήδη όπου βρεθούν κι όπου σταθούν μιλούν για ελληνικές ΑΟΖ, για πετρέλαια και φυσικά αέρια, για εθνική ανάπτυξη κλπ, στο βαθμό και στο μέτρο βέβαια που αυτή η ανάπτυξη θα είναι εφικτή στα πλαίσια ενός καπιταλισμού σε βαθύτατη κρίση).

3. Η Χ.Α. συνδυάζει την ηγεμονία του εθνικού στοιχείου με αυταρχικά φιλελεύθερες θέσεις και όχι με σοσιαλιστικές όπως έκαναν οι γερμανοί εθνικοσοσιαλιστές.

4. Οι κατηγορίες του Συστήματος περί νεοναζισμού γρήγορα θα πέσουν στο κενό, τα πλυντήρια του Θεάματος θα ξεπλύνουν ταχύτατα το «βρώμικο και ύποπτο παρελθόν» της Χ.Α., και έτσι θα εξιλεωθεί και θα γίνει ισότιμος συνομιλητής στη βουλή, στα μίντια, παντού, ως υπεύθυνη πατριωτική δύναμη με κάπως «υπερβολικές ευαισθησίες» και βίαιη ρητορική σε κάποια «καυτά» θέματα. Οι όποιες φιλελεύθερες αντιδράσεις στις ακραίες και παράνομες συμπεριφορές μελών της Χ.Α. θα κοπάσουν κάτω από την πίεση αφενός «της έκτακτης ανάγκης και της σωτηρίας της πατρίδας» (salus patriae suprema lex) και αφετέρου της δημοκρατικής «εκπροσώπησης» μιας διόλου αμελητέας μάζας ψηφοφόρων από τη Χ.Α.

5. Η Χ.Α. είναι ένα από τα οχήματα (το αν θα είναι ο κεντρικός τροχός της αμάξης θα φανεί στο μέλλον, σε συνδυασμό και με άλλους παράγοντες που δεν μπορούμε εκ των προτέρων να συνυπολογίσουμε, π.χ. μερική και ίσως πρόσκαιρη ανάκτηση της εμπιστοσύνης ενός μέρους των υποτελών από νέα πολιτικά μορφώματα, ισχυρές αντιστάσεις των από-κάτω) πάνω στα οποία ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός (με τα νεοφιλελεύθερα κράτη έκτακτης ανάγκης που του προσιδιάζουν) θα προσπαθήσει να επαναρυθμίσει την κοινωνία με ευνοϊκούς για τη λειτουργία του Συστήματος όρους, να την εκφασίσει και να τη στρατιωτικοποιήσει εθίζοντάς τη στη βία και την ασχήμια, να την οδηγήσει στην πλήρη βιοπολιτική επιτήρηση, να χειραγωγήσει τις αντιστάσεις των εκμεταλλευόμενων και καταπιεζόμενων προς εξωτερικούς και εσωτερικούς (μετανάστες, εξαθλιωμένους, τεμπέληδες, τσαμπατζήδες, απεργούς, αντιφρονούντες: οι νέοι asozialen) εχθρούς.

6. Η Χ.Α., με την αντισυστημική ρητορική, την παθιασμένη στράτευση, τον ακτιβισμό, τα μεροκάματα στα «παλικάρια» που θα τη στελεχώνουν και «το κοινωνικό έργο» (που θα ενισχυθεί στο μέλλον -βλ. π.χ. «συσσίτια μόνο για έλληνες»- με τη χρηματοδότηση που θα λάβει ως κόμμα του κοινοβουλίου), είναι απαραίτητη στο Σύστημα στους καιρούς της άγριας μετάβασης και των ταραχών γιατί αυτή τη στιγμή τα υπόλοιπα κόμματα του νεοφιλελεύθερου αυταρχισμού και του βιοπολιτικού ελέγχου έχουν απωλέσει την κοινωνική τους νομιμοποίηση, δεν έχουν κοινωνικά ερείσματα και ούτε πρόκειται να αποκτήσουν σύντομα γιατί δεν υπόσχονται πια τίποτα πέρα από την αυτοκρατορία του μικρότερου κακού, ούτε μπορούν πλέον, ως άμεση συνέπεια του πρώτου, να εμπνεύσουν μαζικά ακροατήρια (δεν είναι τυχαίο το ότι μετατρέπονται σε κόμματα απολύτως προσωποπαγή· είναι ο Βενιζέλος κι όχι το ΠΑΣΟΚ, ο Σαμαράς κι όχι η Ν.Δ., ο Καμμένος κι όχι οι Ανεξ. Έλληνες, ο Κουβέλης κι όχι η ΔημΑρ, που έχουν σημασία, ή σωστότερα η μιντιακά διαμεσολαβημένη εικόνα τους και ο βαθμός που αυτή ανταποκρίνεται στις προσδοκίες - αυταπάτες των υποτελών για έναν Πατέρα - Προστάτη). Η Χ.Α. είναι το πεδίο απο-ταύτισης με το Σύστημα, το πεδίο παραβίασης του Συστήματος, που το ίδιο παράγει σ' αυτή την κρίσιμη συγκυρία για να δώσει στους αγανακτισμένους και οργισμένους υποτελείς την ψευδαίσθηση της αντίστασης στις προσταγές του Κεφαλαίου και να μπορέσει να αναπαραχθεί αποτελεσματικά χωρίς τον κίνδυνο της ριζικής αμφισβήτησης: ένα πεδίο όπου νομίζει κανείς ότι ξεφεύγει από τον ιστό της αράχνης αλλά στην ουσία πρόκειται για τον άλλο πόλο του ίδιου Συστήματος.

Μια αναγκαία παρένθεση: Το ίδιο (πεδίο απο-ταύτισης με το Σύστημα) μπορεί να ειπωθεί και για τον ΣΥΡΙΖΑ σαν βασικό πλέον παίχτη του Συστήματος -παρόλο που προφανώς τον χωρίζει άβυσσος από τη Χ.Α. σε επίπεδο ιδεολογίας, κουλτούρας και αξιών-, με την κρίσιμη διαφορά ότι αυτός και η αριστερή διαχείριση της εξουσίας αργά ή γρήγορα θα καούν ή θα ξεφουσκώσουν γιατί η κυβερνώσα αριστερά, παρά τον κρατικισμό, τον πραγματισμό, τον μεταρρυθμισμό και τον πατριωτισμό της, δεν φαίνεται να είναι στην παρούσα συγκυρία η κύρια στρατηγική του Κυρίου, ενώ η Χ.Α. -ή όποιο άλλο μόρφωμα με παρόμοια χαρακτηριστικά προκύψει στο μέλλον- ήρθε για να μείνει, ακριβώς γιατί πρόκειται για σημαντική συνιστώσα της στρατηγικής («επίθεση-επίθεση-επίθεση») που ο Κύριος έχει αποφασίσει να ακολουθήσει στα χρόνια που έρχονται. Για να δώσουμε δυο χαρακτηριστικά παραδείγματα: πρώτον, η «δημοκρατική αστυνομία» και ο «εξανθρωπισμός του σωφρονιστικού συστήματος» που ευαγγελίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ, πέρα από το προφανές ότι πρόκειται και στις δύο περιπτώσεις για αντίφαση εν τοις όροις, απέχουν πολύ από την αστυνομία και το σωφρονιστικό σύστημα που έχει ανάγκη το Σύστημα στη φάση που βρίσκεται· η ποινικοποίηση ή η αδιαφορία («ζήσε και άσε τους άλλους να πεθάνουν») για τη φτώχεια, το μάντρωμα του περιττού πληθυσμού (βλ. φυλακές αλλά και κέντρα κράτησης μεταναστών), η κερδοφόρα αστυνομικοδικαστική μηχανή ποινικών διώξεων σε βάρος μικροπαραβατών, οι παράλληλες και αλληλοτροφοδοτούμενες πορείες επίσημου κράτους και οργανωμένου εγκλήματος, η στελέχωση του οργανωμένου εγκλήματος με απόκληρους που «εκπαιδεύονται» στις φυλακές, οι στενές σχέσεις πληθώρας αστυνομικών σε όλη την επικράτεια με μαφίες και η ιδεολογική ταύτισή τους με φασιστικά κόμματα, η εκ των υστέρων διαχείριση και όχι η αποτροπή της εγκληματικότητας, η διασπορά του φόβου και της ανασφάλειας, ο εθισμός στην εικόνα της στρατιωτικοποιημένης αστυνομίας είναι κομμάτια ενός παζλ που μεθοδεύεται και οργανώνεται αποτελεσματικά εδώ και χρόνια. Δεύτερον, η επαναφορά του μισθού και του επιδόματος ανεργίας (και μάλιστα για δύο χρόνια) στα προηγούμενα επίπεδα και η μείωση της ανεργίας ακούγονται ανακουφιστικά και ελπιδοφόρα σε πολλά αυτιά, μόνο που σκοντάφτουν στο σχέδιο του Κυρίου να εξοντώσει (Παλαιά Διαθήκη) και όχι να ελεήσει (Καινή Διαθήκη). Για να τελειώνουμε λοιπόν, τις επιλογές και τις κατευθύνσεις του επελαύνοντος ολοκληρωτικού καπιταλισμού δεν μπορεί να τις αναχαιτίσει ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμα κι αν έχει τις καλύτερες συστημικές προθέσεις. Η στρατηγική του Κυρίου δεν αλλάζει επειδή ένα εκατομμύριο (που στην πλειοψηφία του στήριζε το ΠΑΣΟΚ μέχρι πρότινος, με ό,τι αυτό σημαίνει) απλά ψήφισε έναν πολιτικό σχηματισμό που υπόσχεται την επιστροφή σε έναν πιο ήπιο και λιγότερο μαφιόζικο καπιταλισμό. Χρειάζονται πολλά περισσότερα. Και βέβαια, μην έχουμε αυταπάτες ότι τα αφεντικά δεν θα πριμοδοτήσουν μια κυβερνώσα αριστερά όταν αυτό καταστεί αναγκαίο στο μέλλον. Ο άσος της ενσωμάτωσης, της αφομοίωσης και της επαναπρόσδεσης στο κρατικο-καπιταλιστικό φαντασιακό με ραφιναρισμένους τρόπους θα βγει απ' το μανίκι μόνο όταν τα αφεντικά αναγκαστούν από τους από-κάτω να αλλάξουν στρατηγική και βρεθούν σε θέση άμυνας στον κοινωνικό πόλεμο· προς το παρόν, η μη-κυβερνώσα αριστερά χρειάζεται μόνο για να τους προσανατολίζει σε εναλλακτικούς (και λιγότερο οδυνηρούς για τους ίδιους) τρόπους επανεκκίνησης της καπιταλιστικής μηχανής που έχει φρακάρει και για να τους πουλάει ελπίδα. Έτσι κερδίζει χρόνο το Σύστημα. Τέλος της αναγκαίας παρένθεσης.

7. Το «κόμμα - κίνημα» της Χ.Α. θα έχει το ένα πόδι (ως επίσημο κόμμα της βουλής – ο Κασιδιάρης με κοστούμι να χαριεντίζεται με την Έλλη Στάη και ο Μιχαλολιάκος να χαμογελά με νόημα στον ευαίσθητο δημοκράτη Σταύρο Θεοδωράκη) στη νεοφιλελεύθερη τάξη και ορθολογικότητα (το άτομο ως επιχειρηματίας του εαυτού του, αρχές του ατομικού ανταγωνισμού και της αποτελεσματικότητας, ξήλωμα των εργασιακών δικαιωμάτων, περιστολή των απεργιών και των διαδηλώσεων, περιττοί και αναλώσιμοι άνθρωποι, ηθικοφροσύνη και εθνική αναμόρφωση κλπ) και το άλλο (ως κίνημα – οι οπαδοί/τα πειθήνια όργανα του Κασιδιάρη και του Μιχαλολιάκου με τσεκούρια) στον κλιμακούμενο αυταρχισμό, το νταβατζηλίκι και τη βία στις γειτονιές και το πεζοδρόμιο. Πάνω και γύρω απ' αυτό το «κόμμα-κίνημα» (ή ό,τι άλλο με αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά προκύψει στο μέλλον) θα γίνει απόπειρα να χτιστούν στο άμεσο και κυρίως στο απώτερο μέλλον οι κοινωνικές και κατ' επέκταση οι ιδεολογικοπολιτικές συμμαχίες, πάνω στην «πάταξη της εγκληματικότητας και της παράνομης μετανάστευσης», πάνω στη διαχείριση του φόβου, της (αν)ασφάλειας, της απελπισίας, της καθαρ(ι)ότητας, της υγείας και της υγιεινής, της εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας, με κεντρικό άξονα περιστροφής την «επιστήμη της αστυνομίας» (μην μας διαφεύγει άλλωστε ότι οι μπάτσοι ως φυσικά πρόσωπα ψήφισαν μαζικά Χ.Α.) ή αλλιώς το σύμπλεγμα δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Παράλληλα, το επίσημο κράτος θα αφήσει ολόκληρες περιοχές (οικονομικές και γεωγραφικές) στα νύχια της μαφίας, του κρατικοποιημένου εγκλήματος και των ιδιωτικών εταιριών σεκιούριτι, με τους οποίους η Χ.Α. έχει άμεσες διασυνδέσεις, και των οποίων τα συμφέροντα θα προωθήσει ακόμα αποτελεσματικότερα ως κόμμα του κοινοβουλίου.

8. Ήδη διαφαίνεται η σύμπλευση απόψεων της Χ.Α. με τους υπόλοιπους (πλην ΣΥΡΙΖΑ) παίχτες του Συστήματος, πέρα από το ζήτημα της μετανάστευσης («ανακατάληψη των πόλεων από τους λαθρομετανάστες»), και στο ζήτημα της -πάνω στα κουφάρια του εργατικού δικαίου και της λεηλατημένης φύσης- εθνικής οικονομίας και ανάπτυξης, και σε αυτό της επίθεσης στην υποτιθέμενη ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς μετά τη μεταπολίτευση. Όταν λένε επίθεση στην ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς, δεν εννοούν βέβαια επίθεση στο σταλινισμό του ΚΚΕ ούτε στη σοσιαλδημοκρατία (με ισχυρές δόσεις φιλελευθερισμού) του ΣΥΡΙΖΑ -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα επιδοθούν και σ΄αυτό το σπορ στις αρένες του Θεάματος, που θα τους καλούν στο εξής οι ευαίσθητοι φιλελεύθεροι και δημοκράτες, στο όνομα βεβαίως βεβαίως της ελευθερίας του λόγου και της αυταξίας του διαλόγου-, αλλά πρωτίστως επίθεση στην κριτική σκέψη και την έμπρακτη αμφισβήτηση των κυρίαρχων αξιών και του κυρίαρχου πολιτισμού· επίθεση στο τρίπτυχο αντίσταση - αλληλεγγύη - αξιοπρέπεια που χαρακτηρίζει ακόμα μέρος της ελληνικής κοινωνίας, και κυρίως της νεολαίας, που έχει παραμείνει ευαίσθητη, σκεπτόμενη, ριζοσπαστική -ακόμα και συντηρητικά ριζοσπαστική με την έννοια της υπεράσπισης αξιών και αρχών που στέκονται εμπόδιο στην επέλαση του φιλελεύθερου κυνισμού και του εκσυγχρονιστικού ωφελιμισμού-, και δεν έχει γίνει κυνική, χυδαία, αγοραία και κανιβαλική· με άλλα λόγια, εννοούν προληπτική αντιεξέγερση, και με μακροπρόθεσμους όρους προληπτική αντεπανάσταση.

9. Όσοι ενδιαφέρονται να αποτρέψουν τις παραπάνω -ζοφερές ομολογουμένως- 

εξελίξεις, πρέπει γρήγορα να σταματήσουν να εστιάζουν στη νεοναζιστική ιδεολογία της Χ.Α. (που εύκολα αποφεύγουν ως ψόγο οι νομότυποι πλέον και με βουλευτική ασυλία πρώην μαχαιροβγάλτες) και να την ξεμπροστιάσουν (ιδίως στην άνεργη νεολαία) ως απολύτως συστημικό κόμμα, ως κόμμα της αστυνομίας και του στρατού, ήτοι των κατασταλτικών πυλώνων του Συστήματος και άρα του βαθέος κράτους, ως κόμμα της πειθάρχησης των εργαζομένων και της νεολαίας, του βιοπολιτικού κράτους έκτακτης ανάγκης και της πλήρους υπαγωγής στις προστακτικές του κεφαλαίου, ως κόμμα τέλος της απανθρωποποίησης, του κανιβαλισμού και της εθελοδουλείας.

Όσοι κραυγάζουν ενάντια στον πνιγηρό καπιταλισμό, οι απελπισμένοι και οι κολασμένοι (που συνεχώς θα αυξάνονται τα χρόνια που έρχονται, ενώ παράλληλα θα υπάρχουν εργαζόμενοι που θα δουλεύουν μέχρι τελικής πτώσεως και θα διασκεδάζουν μέχρι τελικής πλήξεως, γιατί το Σύστημα δεν πρόκειται να υποκύψει, τουλάχιστον όχι αναίμακτα αφού πρόκειται για βασική προϋπόθεση αναπαραγωγής του, σε πιέσεις για μείωση του χρόνου εργασίας με παράλληλη διατήρηση του μισθού στο ίδιο επίπεδο), πρέπει πάση θυσία να μην προσδεθούν στο άρμα της Χ.Α. και κατ' επέκταση του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, πρέπει να καταλάβουν και κυρίως να νιώσουν ότι ο αγώνας για τη ζωή και την αξιοπρέπεια ενάντια στο Σύστημα που μας τις κλέβει δεν έχει καμία σχέση με τους εθνικιστές και τους ρατσιστές υπηρέτες του.

Πρέπει να δουν και να βιώσουν στα μάτια, τα μυαλά, τις καρδιές και τις πράξεις των Δυνάμεων της Ζωής το αντίπαλο «Δέος», την Αρχή της Ελπίδας, την οργάνωση της αδιαλλαξίας της ανθρωπιάς, το υπαρξιακό δυναμικό της εξέγερσης, το πάθος και το ήθος της «στράτευσης», την common decency και την αλληλεγγύη, την ευρύτητα του πνεύματος, τη δημιουργικότητα της φαντασίας, την ποιότητα της κραυγής-άρνησης, το Πάθος για ελευθερία, για απο-αλλοτρίωση, για απο-φετιχοποίηση, για αποκατάσταση της μοναδικότητας του προσώπου, για τσάκισμα του κυνισμού, της έλλειψης αυτοπεποίθησης και αυτοσεβασμού, του επιβεβλημένου καθεστώτος απομόνωσης και μοναξιάς, για μια ζωή γεμάτη πραγματικό νόημα και αυθεντικές επιθυμίες, και βέβαια ένα εναλλακτικό σχέδιο κοινωνικής οργάνωσης στην πράξη. Όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της βίας, ένα τέτοιο κίνημα δεν θα πρέπει να υπακούει στη διαλεκτική μέσων και σκοπών, στη διαλεκτική δικαίου και βίας, διότι αυτή είναι η λογική του Κυρίου. Εφόσον δεν θέλει να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη, αρκεί η ίδια του η ζωντανή ύπαρξη ως η ενσάρκωση της λαχτάρας για ανθρώπινη χειραφέτηση, ως η μήτρα που εγκυμονεί το «μη-είναι-ακόμη». Η βία του συνεπώς πόρρω θα απέχει από τη ροβεσπιερική τρομοκρατία, και πιο πολύ θα μοιάζει με μια μη βιαίη βία («βία θανάσιμη αναίμακτα») που ούτε θα συντηρεί ούτε θα θέτει Δίκαιο, αλλά «θα καταστρέφει τη μυστηριώδη δύναμη που υποτάσσει τους ανθρώπους και τα πράγματα στο νόμο από τον οποίο πηγάζει κάθε εντολή και διανομή».

Με άλλα λόγια, πρέπει επειγόντως να συγκροτηθεί εκείνο το παθιασμένο και λυσσασμένο κίνημα που θα τους εμπνεύσει, που θα τους κάνει να νιώσουν ξανά ζωντανοί μέσα σε ένα απομαγευμένο κόσμο, που θα αποτρέψει την υποδούλωσή τους στα κελεύσματα του μεταμοντέρνου «φασισμού» (σε εισαγωγικά γιατί «ο φασισμός που έρχεται δεν θα λέγεται πια φασισμός»).

Οι εξεγερμένοι και οι επαναστάτες πρέπει να καταλάβουμε ότι οι άνθρωποι δεν πράττουν πάντα με βάση ορθολογικές επιλογές, ότι όσα λογικά επιχειρήματα και να αραδιάσουμε δεν θα βρίσκουμε πάντα ευήκοα ώτα. Όντας παιδιά του Διαφωτισμού έχουμε υποτιμήσει τη σημασία του βιώματος, των συναισθημάτων, των παθών, της διαίσθησης, της υπαρξιακής αγωνίας, έχουμε απαγορεύσει καταστατικά τις εντάσεις και τις αντιφάσεις ενώ θα έπρεπε να τις δεξιωνόμαστε, και έχουμε ταυτίσει τα αντιδιαφωτιστικά ρεύματα με την εναντίωση στην κριτική σκέψη και τη γνώση (ενώ πολλά απ' αυτά, όπως π.χ. οι αντινομιστές, καταδίκαζαν συγκεκριμένα το είδος της κωδικοποιημένης γνώσης που συνυφαίνεται με το νόμο και ήταν μέρος μιας αντι-ηγεμονικής λαϊκής κουλτούρας και σκέψης που αντιστεκόταν στην ηγεμονία των παντοδύναμων ελίτ), χαρίζοντάς τα έτσι απλόχερα στους αντιδραστικούς, τους πολιτικά συντηρητικούς, τους μισάνθρωπους, τους ελιτιστές αριστοκράτες, τους φασίστες. Κάνοντάς το αυτό όμως παραδίδουμε και τους ανθρώπους γενικά, που είναι όντα πολυδιάστατα, αντιφατικά, «ορθολογικά» και «ανορθολογικά» ταυτόχρονα, γεμάτα αγωνίες και φόβους, ως βορά στους παραπάνω.

Η αποστολή ενός Κινήματος αποκατάστασης της ζωής και της αξιοπρέπειας δεν μπορεί να είναι άλλη από τη «θεϊκή» παρέμβαση στο κρίσιμο σταυροδρόμι όπου βρισκόμαστε, ώστε η εμπειρία του καταπιεστικού παρόντος να αρθρωθεί με τρόπους και σε δρόμους χειραφετητικούς. Αν δεν τα καταφέρουμε, αν δεν σηκώσουμε «οδοφράγματα» σ' αυτή την επέλαση κι αν δεν δημιουργήσουμε καινούρια μονοπάτια για το μέλλον επανανοηματοδοτώντας το παρελθόν και το παρόν, η κοινωνία αργά ή γρήγορα θα αρχίσει να διολισθαίνει σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή. Μπορεί να μην λέγεται πια καπιταλισμός, αλλά να είμαστε σίγουροι ότι θα είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, ολοκληρωτικός, σάπιος, απάνθρωπος, ανήθικος, χωρίς πνεύμα και ψυχή, χωρίς ζωή.

Η μοίρα μας είναι στα χέρια μας, όχι όμως για πολύ ακόμα.

Να μετουσιώσουμε τις χιλιάδες κραυγές όλων εμάς, των από-κάτω.

Να απελευθερώσουμε τις χιλιάδες δυνατότητες του κοινωνικού πράττειν.

Να χιμήξουν χιλιάδες διάβολοι ενάντια στους θεολόγους του χρήματος, του ωφελιμισμού, του ατομικού ανταγωνισμού, της αλλοτρίωσης, της κυριαρχίας και της ιεραρχίας.

Να σταθούμε αντάξιοι των ιστορικών καιρών που μας έλαχαν.

Να ξαναζωντανέψουμε στη μνήμη μας τους αμέτρητους αγώνες των συντρόφων μας στο παρελθόν. Να εκδικηθούμε για τους προγόνους μας κρατώντας ψηλά τη σημαία της Ελπίδας γι' αυτούς που έρχονται.

Υ.Γ. 1

Μια επίκαιρη παραλλαγή της 11ης μαρξικής θέσης για τον Φόυερμπαχ:

Δεν χρειάζεται να κατανοήσουμε τους «νόμους» της κίνησης του κόσμου για να τον αλλάξουμε.
Αρκεί να αφεθούμε να νιώσουμε βιωματικά και διαισθητικά το πόσο ζοφερός είναι, και να 'χουμε μια καλή ιδέα για το πώς θα θέλαμε να είναι.
Με άλλα λόγια, δεν μας λείπει η γνώση και η ερμηνεία του υπάρχοντος, αλλά η ζωντάνια του βιώματος και της διαίσθησης, η ευρύτητα του πνεύματος, η δημιουργικότητα της φαντασίας, η ποιότητα της κραυγής-άρνησης, η χειραφετητική μετουσίωση των δυνατοτήτων μας.
Από κει και πέρα, ή ίσως και παράλληλα, είναι ζήτημα επιθυμητικής βούλησης και απόφασης.

Υ.Γ. 2

«Η ελπίδα είναι το αντίθετο της ασφάλειας, της αφελούς αισιοδοξίας. Η κατηγορία του κινδύνου ενυπάρχει πάντα μέσα της. Η ελπίδα δεν είναι βεβαιότητα. Αν δεν μπορούσε να είναι απογοητευτική, δεν θα ήταν ελπίδα. Η ελπίδα δένει μια σημαία στο κατάρτι, ακόμη και μέσα στην παρακμή, με την έννοια ότι δεν δέχεται την παρακμή, ακόμη και όταν αυτή η παρακμή είναι ισχυρή».

Ernst Bloch

λάμπε ρατ

Aθήνα, Mάιος - Iούνιος 2012

Εκλογές, εντός εκτός και επί τα αυτά

Της Μαριάννας Χούσου

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα μάς διδάσκει από σχετικά νεαρή ηλικία να εντοπίζουμε ομοιότητες, διαφορές, αναλογίες και ισότητες. Μας μαθαίνει πως σε έναν κόσμο κανονιστικό, στον οποίο τα μαθηματικά, και όχι απαραίτητα η λογική, ορίζουν πώς από κάποιο σημείο θα πάμε σε ένα άλλο, πιθανότητες, πολλαπλές επιλογές, οφέλη και ζημιές.

Ο Μπερτλοχτ Μπρεχτ, είχε μεταξύ άλλων πει και το εξής. Αν δεν σου αρέσει ο τόπος από τον οποίο φεύγεις, ούτε ο τόπος στον οποίο πηγαίνεις, γιατί παρακολουθείς με τόση ανησυχία την αλλαγή του σκασμένου λάστιχου;

Με αυτό τον τρόπο ίσως θα έπρεπε να δούμε και την εκλογική αναμέτρηση αυτών των ημερών. Βγαίνουμε από μια ζοφερή και δύσκολη περίοδο, για να μπούμε σε μια δύσκολη και ζοφερή περίοδο. Η εξουσία, το κράτος και το κεφάλαιο όπως συνηθίζουμε να την αποκαλούμε, έχει μπει σε μια διαδικασία εναλλαγής ρόλων και αρμοδιοτήτων. Η επίθεση είναι αναμφίβολα ολοκληρωτική.

Τα τελευταία 4 χρόνια, μετά και τον Δεκέμβρη του 2008, που είναι για εμάς εδώ αλλά και για το παγκόσμιο κίνημα, σημείο αναφοράς και τομή, έχουμε δει και ζήσει σχεδόν τα πάντα. Εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων, διαδηλώνουν, κινητοποιούνται, συμμετέχουν και αποσύρονται. Η κοινωνία, εμείς, σε διαρκή κίνηση και αναζήτηση αμφισβητεί και πειραματίζεται.

Η οικονομική και κοινοβουλευτική ολιγαρχία έθεσε ολόκληρα κομμάτια της κοινωνίας εκτός νόμου και δυνατότητας παρέμβασης, εκτός δυνατότητας ακόμη και επιβίωσης. Σε αυτή την κατάσταση, δεν μείναμε με δεμένα τα χέρια. Το δόγμα του σοκ συνάντησε, και συναντά, σθεναρή αντίσταση εδώ, όπως θα συναντήσει πιθανότατα και σε άλλες χώρες. Η αντίσταση αυτή είναι που ανέδειξε και τις διεξόδους όπως αυτές αποτυπώνονται στα χειραφετητικά εγχειρήματα και τις αντιδομές μας.

Σίγουρα επηρέασε και επηρεάζει και το αποτέλεσμα των εκλογών, το οποίο επιδέχεται πολλές ερμηνείες, ανάλογα με την οπτική και το εργαλείο, βέβαια, που η κάθε πολιτική άποψη θέλει να χρησιμοποιήσει. Σε αυτές τις διαφορετικές διαδικασίες των από κάτω που προσπαθούν να πάρουν τον έλεγχο της ζωής τους στα χέρια τους, και των από πάνω που προσπαθούν να βάλουν τους δικούς τους όρους, διατηρώντας την κυριαρχία τους, δεν υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας.

Ο δρόμος της αυτονομίας δεν μπορεί να περνάει μέσα από την νομιμοποίηση της ετερονομίας. Αν παρατηρήσουμε τα όσα οι “πολιτικοί” λένε στα διάφορα πάνελ, θα δούμε ότι η πλειοψηφία αυτών δεν έχει καμία επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα. Χειρότερα, προσπαθούν να επιβάλουν την εικόνα μια κοινωνικής πραγματικότητας. Αν αξίζει να ανοίξει τώρα ένας διάλογος, δεν είναι σχετικά με τις ευνοϊκότερες ή όχι συνθήκες που πιθανότατα θα φέρει το ένα ή το άλλο αποτέλεσμα, αλλά με ποιο τρόπο θα μπορέσουμε να μετατοπίσουμε το ενδιαφέρον πάνω στα πραγματικά ζητήματα της εποχής μας. Να βάλουμε εμείς την όρους του παιχνιδιού, αφού οι κοινωνικές και όχι οι εκλογικές διαδικασίες είναι ο δικός μας χώρος παρέμβασης.

Γνωρίζουμε ότι η κρίση είναι σύμπτωμα και όχι αιτία μιας κατάστασης. Σε μια πραγματικότητα στην οποία οι κοινωνικοί δεσμοί έχουν διαρραγεί, η προσοχή μας και το ενδιαφέρον μας θα έπρεπε να εστιάσουν στο πώς θα επανανοηματοδοτηθεί το κοινωνικό άτομο. Σε αυτό δεν υπάρχουν έτοιμες απαντήσεις, η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη, για αυτό και χρειάζεται να αναζητήσουμε νέες λύσεις.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι βρισκόμαστε στο μηδέν. Μπορούμε να πατήσουμε στην εμπειρία της συμμετοχής μας στις κοινωνικές και κινηματικές διεργασίες, όπως έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Μπορούμε να σκεφτούμε και να μιλήσουμε για αυτές, με διάθεση αναζήτησης των απελευθερωτικών της στοιχείων και όχι άγονης αντιπαράθεσης.

Ποιος θυμάται την 15η Ιουνίου του 2011; Ήταν μόλις πριν ένα χρόνο.

Πέρα από τις εκλογές;

Του Κώστα Χαριτάκη

Έχει νόημα, άραγε, να συζητάμε λίγες μέρες πριν τις εκλογές, με θέμα “πέρα από τις εκλογές”; Πολλοί θεωρούν περιττή πολυτέλεια ή εγκληματική αφέλεια μια τέτοια συζήτηση. Κατηγορούν, μάλιστα, όσους αρνούνται να σκεφτούν και να πράξουν με τους όρους της “εκλογικής ατζέντας” ότι εγκαταλείπουν την “Πολιτική”, για θολές, αποσπασμένες από την πραγματικότητα, θεωρητικές φλυαρίες...

Αν όμως, όπως λένε ορισμένες ψυχαναλυτικές θεωρίες, η πραγματική “πραγματικότητα” είναι το “απωθημένο”, το “ακατανόμαστο”, αυτό που πρέπει να κρυφτεί βαθιά μέσα στην “πραγματικότητα”, ακριβώς για να μπορέσει αυτή να συνεχίσει να λειτουργεί ομαλά, τότε μήπως αυτές οι “θεωρητικές φλυαρίες” που αποσκοπούν να σκάψουν κάτω από την επιφάνεια, να εξορύξουν αυτό που δεν λέγεται και να κονιορτοποιήσουν τις συνήθεις “αυτονόητες παραδοχές”, βρίσκονται τελικά πιο κοντά στην πραγματικότητα;

Για παράδειγμα, οι αγωνίες, οι προσδοκίες, οι απαιτήσεις, με τις οποίες έχει επενδυθεί η μεθαυριανή εκλογική μάχη μήπως αποτελούν μορφές συγκάλυψης και “εξομάλυνσης” των πραγματικών ερωτημάτων που διακυβεύονται αυτή την εποχή; Δεν εννοώ ότι δεν είναι υπαρκτές για κάθε ξεχωριστό άνθρωπο που τις προβάλλει στην εκλογική επιτυχία του ενός ή άλλου κόμματος, αλλά το ότι η συνολική λειτουργία αυτής της προβολής είναι πρωτίστως μια κατεργασία των ανησυχητικών σκέψεων ώστε να κλείσει το τραύμα της κοινωνικής καταστροφής που ζούμε, με όρους επιστροφής σε μια “ομαλότητα” που θα μας επιτρέψει εντέλει να ζούμε, λίγο πολύ, όπως ζούσαμε.

Η εκλογική διαδικασία, και η πολιτική όταν ορίζεται με κέντρο την αντιπροσώπευση και τη διάταξη των κομματικών σχηματισμών, είναι ο κατεξοχήν μηχανισμός “προφύλαξής” μας από το “αδύνατο”, ο μηχανισμός επαναφοράς μας στο “δυνατό”, στο ρεαλισμό των κυβερνητικών λύσεων διαχείρισης της υπάρχουσας κατάστασης, ακριβώς για να αποφύγουμε το τραύμα της συνάντησής μας με το χάος του “αδύνατου”.

Δεν είναι τυχαίο ότι προμετωπίδα όλων των κομματικών σχηματισμών είναι ότι “αυτοί” μπορούν να διαχειριστούν τις καταστάσεις. Μας καθησυχάζουν, λοιπόν, ότι δε θα βρεθούμε στη δίνη του “απρόβλεπτου” που συνιστά το “αδύνατο”. Είναι ο εξορθολογισμός των βαθύτερων ανησυχιών μας, σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ορθολογισμού που υπηρετεί τη συνέχιση της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων, κι ακόμη περισσότερο, η καταστολή των εροτοτροπιών μας με το “αδύνατο”.

Και να ποιο είναι αυτό το τραυματικό ερώτημα το οποίο μας βοηθούν, καθησυχαστικά, να αποφύγουμε: Μπορεί να υπάρξει κοινωνικός δεσμός στις σημερινές συνθήκες; Ή πάμε σε μια ανεπίστρεπτη διάβρωση κάθε κοινωνικότητας, σε έναν “πόλεμο όλων εναντίον όλων” απομονωμένων εγωιστικών ατόμων που το μόνο που απέμεινε να τα συνδέει είναι η αγορά;

Αυτό είναι το “ερώτημα της κοινωνίας”, που αναβλύζει από τρεις ανυπέρβλητες αντιφάσεις της εποχής:

- Ενώ παραμένουμε “κοινωνίες της εργασίας”, μεγάλα πλήθη πετιούνται οριστικά και αμετάκλητα εκτός εργασίας.

- Ενώ παραμένουμε “κοινωνίες της κατανάλωσης”, μεγάλα πλήθη μετατρέπονται σε “ελαττωματικούς καταναλωτές” (κατά την έκφραση του Μπάουμαν) ανίκανοι να καταναλώσουν.

- Ενώ παραμένουμε “κοινωνίες της ανάπτυξης”, τα περιβαλλοντικά (και τα ανθρώπινα) όριά της έχουν εξαντληθεί.

Και η αλήθεια η οποία επιχειρείται να “απωθηθεί” είναι ότι δεν υπάρχουν καπιταλιστικά μέσα για την υπέρβαση αυτών των καταστροφικών αντιφάσεων, αλλά ούτε και τα μέσα που μας κληροδοτήθηκαν από τα παραδοσιακά αριστερά, επαναστατικά και αναρχικά κινήματα επαρκούν πια.

Χρειαζόμαστε νέες απαντήσεις (που προφανώς θα εμπνέονται και θα ενσωματώνουν-αναπτύσσουν στις νέες συνθήκες πλευρές παλαιότερων απαντήσεων των χειραφετικών προσπαθειών). Χρειαζόμαστε, εν τέλει, μια επανασύσταση του κοινωνικού δεσμού, μια επανίδρυση της κοινωνίας, με διαφορετικούς όρους από αυτούς που μας έχουν οδηγήσει και μας οδηγούν στο “θάνατο της κοινωνίας”.

Αυτό το “ερώτημα της κοινωνίας” δείχνει προς τις ανατροπές-κλειδιά από τις οποίες εξαρτάται πραγματικά το μέλλον μας, πολύ πέρα από τα τρέχοντα διλήμματα που έχουν επιβληθεί στην πολιτική αντιπαράθεση, του είδους “ευρώ ή δραχμή”, “μνημόνιο ή εθνική ανασυγκρότηση”, κ.λπ., τα οποία συγκαλύπτουν και διαστρεβλώνουν τα πραγματικά διακυβεύματα. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για ορισμένα διλήμματα διαφορετικά από αυτά που μας “βομβαρδίζουν” το τελευταίο διάστημα...

1. Ανατροπή της πολιτικής:

Τι θα αντικαταστήσει την “αστική δημοκρατία” που έχει εκπέσει με ραγδαίους ρυθμούς; Ένας νέος τεχνικοποιημένος και γραφειοκρατικός-διοκητικός ολοκληρωτισμός; Ή η άμεση δημοκρατία – κοινωνική αυτοδιεύθυνση;

Θα εξακολουθήσουμε να κινούμαστε στον κύκλο της ανάθεσης και της αντιπροσώπευσης ή θα δημιουργήσουμε τις δομές αυτοθέσμισης της κοινωνίας, με όρους ισότητας και ελευθερίας;

Θα εξακολουθήσουμε να τα εναποθέτουμε όλα στο κράτος-κηδεμόνα (στο όνομα, μάλιστα, ότι έτσι δεν απεμπολούμε τις “κατακτήσεις” μας, όταν πια είναι φανερό ότι οι “κατακτήσεις” ήταν κυρίως υπεξαίρεση από το κράτος των δικών μας ικανοτήτων, δυνατοτήτων και μορφών ανεξάρτητης συνεργασίας και δημιουργίας), δίνοντάς του έτσι το δικαίωμα να ελέγχει καθολικά τη ζωή μας, ή θα επιχειρήσουμε το μεγάλο άλμα προς την ατομική και κοινωνική αυτονομία, την ικανοποίηση των αναγκών μας με τις δικές μας αποφάσεις και με τα δικά μας μέσα;

2. Ανατροπή της οικονομίας:

Τι θα αντικαταστήσει τη “μισθωτή εργασία” που πετιέται διαρκώς στο δρόμο; Μια νεοφεουδαρχία εργαζομένων, με όρους προσωπικής εξάρτησης στα νέα δίκτυα της εργασίας; Ή η κοινωνικά χρήσιμη, αλληλέγγυα και συνεργατική οικονομία;

Θα εξακολουθήσουμε να διεκδικούμε το “δικαίωμα” στην εργασία-εκμετάλλευση και την ανέφικτη πλέον “πλήρη (μισθωτή) απασχόληση” ή θα θέσουμε στο κέντρο της σκέψης και της δράσης μας την απελευθέρωση από την εργασία, το πράττειν, την ελεύθερη δημιουργική δραστηριότητα που μπορεί να καλύπτει κοινωνικές και ατομικές ανάγκες και επιθυμίες;

Θα εξακολουθήσουμε να ανταγωνιζόμαστε για τις λιγοστές “θέσεις εργασίας” ή θα προχωρήσουμε στην οριζόντια συνεργασία και συντονισμό βάσης συνεργατικών εγχειρημάτων;

Θα εξακολουθήσουμε να επαφίουμε τις ελπίδες μας για βιώσιμη ζωή στην ανάπτυξη, στην υπόσχεση της διαρκούς μεγέθυνσης-καταναλωτικής αφθονίας, ή θα δώσουμε έναν άλλο χαρακτήρα στην οικονομία, απο-αποικιοποιώντας τη ζωή από την κυριαρχία της, αποκλιμακώνοντάς την στις διαστάσεις των πραγματικών κοινωνικών αναγκών, φέρνοντάς την στα μέτρα της εγγύτητας και της αυτάρκειας των κοινοτήτων, και τοποθετώντας στη θέση του απρόσωπου και ποσοτικού ΑΕΠ την ποιότητα ζωής και περιβάλλοντος;

3. Ανατροπή του ίδιου του κινήματος: Τι θα αντικαταστήσει τα εκφυλισμένα και αποσαθρωμένα (από την ίδια τους την αδυναμία) παραδοσιακά εργατικά κινήματα; Ένα δίκτυο ομάδων πίεσης και ανταγωνιστικής ατομικής συναλλαγής; Ή κοινότητες αγώνα και δημιουργίας;

Θα εξακολουθήσουμε να δρούμε μέσα από ιεραρχικές και γραφειοκρατικές οργανώσεις-μεσάζοντες των αναγκών μας και διαχειριστές των σχέσεών μας ή θα δημιουργήσουμε νέου τύπου κοινωνικοπολιτικά μορφώματα-συλλογικότητες που πριν απ' όλα στο ίδιο το εσωτερικό τους και στις σχέσεις τους με τους άλλους θα δημιουργούν απελευθερωμένες κοινωνικές σχέσεις;

Η κυτταρική ανατροπή, την οποία ταυτόχρονα προϋποθέτουν και στοχεύουν αυτές οι ανατροπές, είναι η εξής:

Αν το κύτταρο της καπιταλιστική οικονομίας είναι το εμπόρευμα, και γύρω από αυτό οργανώνεται η εκμετάλλευση της εργασίας για την παραγωγή του και ο ατομικός ανταγωνισμός για την κατοχή του, το κύτταρο μιας απελευθερωμένης κοινωνίας είναι τα κοινά, και γύρω από αυτά η συνεργατική οργάνωση για την παραγωγή, διαφύλαξη και ανάπτυξή τους και η ελεύθερη ισότιμη πρόσβαση σε αυτά.

Το μοντέλο της κυριαρχίας του εμπορεύματος-ανταλλακτική αξία (που εμπεριέχει κλεμμένη υπεραξία-εκμετάλλευση) και της ανταγωνιστικής ιδιοκτησίας (με την αγορά ως πεδίο κατανομής του πλούτου) είναι ένα μοντέλο “εξορυκτικό”, δηλαδή εξάντλησης του “μεταλλεύματος” ανθρώπου και φύσης.

Αντίθετα, το μοντέλο που έχει στον πυρήνα του τα κοινά-χρηστική αξία (που εμπεριέχει ελεύθερη συνεργασία) και το μοίρασμα (ελεύθερη πρόσβαση χωρίς αγορά και χρήμα) είναι ένα μοντέλο “δημιουργικό”, δηλαδή συνένωσης ικανοτήτων και δραστηριοτήτων στη βάση της αμοιβαιότητας και της συμπληρωματικότητας.

Αυτό το νέο “παράδειγμα” των κοινών είναι ήδη μια αναδυόμενη πραγματικότητα παντού στον κόσμο, και τα τελευταία χρόνια και στη χώρα μας. Είναι φυσικά ακόμη ένας κόσμος στην αυγή, με πολλές αντιφάσεις, παλινδρομήσεις και αναπάντητα ερωτήματα, ταλαντευόμενος πολλές φορές ανάμεσα στην ενσωμάτωση στην υπάρχουσα τάξη και στην υπέρβασή της. Ωστόσο, ο κύβος ερρίφθη... Ο μετασχηματισμός της πολιτικής έχει ήδη αρχίσει, είναι σε εξέλιξη, και οι εμπειρίες του συγκροτούν πλέον ένα κρίσιμο σώμα νέων και διακριτών ποιοτικών χαρακτηριστικών.

Η κοινωνική αλλαγή, η χειραφέτηση, η επανάσταση, επανανοηματοδοτούνται, πέρα από την αποτυχημένη εκδοχή της «εφόδου στα χειμερινά ανάκτορα» ή της οικοδόμησης μιας νέας κρατικής (λαϊκής, αριστερής, εργατικής, κ.λπ.) εξουσίας (πόσο μάλλον κυβέρνησης...), ως δημιουργία και οριζόντια δικτύωση πολλαπλών εξεγερμένων, αυτόνομων, κοινοτικών χώρων ελευθερίας και συνεργατικής δημιουργίας. Χώρων που δημιουργούν την άμεση πρακτική δυνατότητα να κόψουμε τους δεσμούς εξάρτησης από το κράτος και το κεφάλαιο, με την αυτοθέσμιση νέων κοινωνικών δεσμών ώστε να μπορέσουμε, εδώ και τώρα, να ζήσουμε χωρίς κυριαρχικές και εκμεταλλευτικές σχέσεις.

Προφανώς μια τέτοια διαδικασία περιλαμβάνει την αντιπαράθεση και τη σύγκρουση με το κράτος και το κεφάλαιο, και δεν πρόκειται για κάποια “αρμονική συνύπαρξη”. Όμως, πηγαίνει πολύ πέρα από αυτό, στη δημιουργία του τι μπορεί να τα αντικαταστήσει, δίνοντας έτσι στερεότητα, βάθος και προοπτική στον αγώνα. Πρόκειται κυρίως για την «έξοδο» από τον καπιταλισμό όλο και περισσότερων ανθρώπων όπου κι αν βρίσκονται, ό,τι ταξικό, φυλετικό, εθνοτικό, ή άλλο προσδιορισμό κι αν έχουν, παρά για την “ανατροπή” του με τους παλιούς όρους του έθνους-κράτους.

«Έξοδος» δεν σημαίνει μη σύγκρουση, αλλά ίσα-ίσα σημαίνει το ανώτερο επίπεδο σύγκρουσης που είναι το να αχρηστεύσεις τα μέσα του συστήματος, αρνούμενος να τα χρησιμοποιήσεις και οργανώνοντας τη ζωή σε άλλη βάση από αυτή της οικονομικής και κρατικής επιβολής.

Η οριζόντια αντι-ιεραρχική και αδιαμεσολάβητη σύνδεση, συντονισμός και αλληλεγγύη όλου αυτού του «αστερισμού» κοινοτήτων και συλλογικοτήτων, κινημάτων και δράσεων, κοινωνικών δομών και αντιθεσμών, που στηρίζονται στην καθημερινή άμεση πράξη εκατομμυρίων ανθρώπων οι οποίοι δεν περιμένουν την «κατάλληλη ώρα» και τον «κατάλληλο συσχετισμό», θα μας δώσει τη δυνατότητα να επιβιώσουμε αλλάζοντας τη ζωή μας και να ζήσουμε υπερβαίνοντας την επιβίωση. Επανασυστήνοντας έναν διαφορετικού τύπου κοινωνικό δεσμό, ικανό να αναπτύξει και να προστατεύσει μια ζωή άξια να βιωθεί, πέρα από τη “γυμνή ζωή” της επιβίωσης και εν τέλει την καταστροφή της ζωής που επιφυλάσσουν ως μέλλον μας.

Τοποθέτηση στην εκδήλωση-συζήτηση “Πέρα από τις Εκλογές - Ας πιάσουμε το νήμα”, που πραγματοποιήθηκε στις 14/6, στον ελεύθερο κοινωνικό χώρο Νοσότρος

Το αμερικάνικο εργατικό κίνημα στο στόχαστρο και στο σταυροδρόμι

Του Shamus Cooke*

Το εργατικό κίνημα στις ΗΠΑ πρέπει να κάνει μια βαθιά αυτοκριτική και γρήγορα μάλιστα. Η ήττα στο Wisconsin είναι η τελευταία πράξη ενός τοπικού δράματος που τα αφεντικά θα προσπαθήσουν να εξαπλώσουν σε όλο το εθνικό πεδίο.

Η πρώτη σκηνή του δράματος παίχτηκε στις πόλεις του Σαν Ντιέγκο και του Σαν Ζοζέ, όταν οι ψηφοφόροι των δύο αυτών καλιφορνέζικων πόλεων συμφώνησαν στην περικοπή των συντάξεών τους για να στηρίξουν την επίλυση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Μία απόφαση που έβαλε φωτιά στα εργατικά δικαιώματα σε ολόκληρη τη χώρα.

Δεν μπορεί να υπάρξει αμφιβολία για την απόλυτη συνέπεια αυτών των γεγονότων, οι αντεργατικές δυνάμεις δεν γιόρτασαν απλώς μια τεράστια νίκη, αλλά προετοιμάστηκαν για την οργάνωση νέων. Εκτός αν το νέο εργατικό κίνημα εκπαιδεύσει και οργανώσει τις δυνάμεις του εξαιρετικά γρήγορα, οι πρόσφατες απώλειες θα χρησιμεύσουν ως καταλύτης για την καταστροφή των εργατικών ενώσεων σε εθνική κλίμακα, και σε πρωτοφανή βαθμό στη σύγχρονη εποχή. Δεδομένου ότι η ύφεση θα συνεχιστεί και πιθανόν θα ενταθεί, οι πλούσιοι θα εξακολουθήσουν να μετατοπίζουν την ευθύνη, μακριά από τον εαυτό τους, και στοχεύοντας προς τα συνδικάτα θα έχουν ως στόχο την πλήρη καταστροφή τους.

Οι προσεχείς μάχες θα δείξουν το σε πόσο καιρό η οικονομία θα αναγκάσει τα συνδικάτα να λυγίσουν. Το New Hampshire πιθανόν θα αντιμετωπίσει επίθεση στο δικαίωμα στην εργασία όταν ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του χάσει την έδρα του. Στην Αϊόβα ετοιμάζονται να απαιτήσουν από τους εργαζόμενους να πληρώσουν περισσότερο για τα ασφάλιστρα υγείας τους. Στην Πενσυλβάνια οι βουλευτές σχεδιάζουν να αντικαταστήσουν όλα τα προγράμματα καθορισμένων παροχών για τους εργαζόμενους.

Η λίστα με τις πολιτείες που ετοιμάζονται να περάσουν αντεργατικούς νόμους καλύπτουν το σύνολο της επικράτειας.

Ο αντισυνδικαλιστικός πυρετός έχει φτάσει στο απόγειό του και η κυβέρνηση Ομπάμα, σε αντίθεση με το αναμενόμενο, έδωσε το περισσότερο έδαφος που έχει ποτέ δοθεί από την εποχή του Ρόναλντ Ρήγκαν. Ο πρόεδρος της μεγαλύτερης διδασκαλικής Ένωσης Dennis Van Roekel, ανακεφαλαιώνει την εμπειρία των δασκάλων υπό την κυβέρνηση Ομπάμα:

“Σήμερα τα μέλη μας αντιμετωπίζουν το πιο αντιεκπαιδευτικό, αντισυνδικαλιστικό, αντιμαθητικό περιβάλλον που έχουν βιώσει ποτέ” λέει παραπέμποντας, εν μέρει, στο πρόγραμμα του Ομπάμα ενάντια στις εργατικές ενώσεις και στην προώθηση του προγράμματος για σχολεία τσάρτερ.

Στο πλαίσιο του συνδικαλιστικού κινήματος πολλοί κατηγορούν αδίκως τους Ρεπουμπλικάνους ως αποκλειστικά υπεύθυνους για τα δεινά στο χώρο της εργασίας. Αλλά όχι λιγότεροι από έντεκα Δημοκράτες κυβερνήτες τα τελευταία δύο χρόνια έχουν βάλει στο στόχαστρο και επιτέθηκαν εναντίον των συνδικάτων του δημόσιου τομέα στις πολιτείες τους, κατηγορώντας το καθεστώς εργασίας για τα δημοσιονομικά ελλείμματα που προκαλούνται από την ύφεση, που η ίδια η κυβέρνηση προκάλεσε με τη συμμετοχή και στήριξη στις τράπεζες και τις επιχειρήσεις. Περισσότερες από 600.000 θέσεις εργασίας στο δημόσιο τομέα έχουν χαθεί από το 2009. Η διαφαινόμενη ύφεση θα επιβάλει εκ νέου αυτή την πρόκληση και το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα χρεωθεί στις συνδικαλιστικές ενώσεις για τα επόμενα χρόνια. Τα συνδικάτα θα μάθουν από τα λάθη τους;

Αρνούμενοι να κινητοποιήσουν τους εργαζόμενους ενάντια στις νέες αντεργατικές πρακτικές των Δημοκρατικών, οι συνδικαλιστές ηγέτες αποπροσανατόλισαν τα εργατικά μέλη με το να επικεντρώνονται μόνο στις περιπτώσεις που οι Ρεπουμπλικάνοι κυβερνήτες επιτίθονταν στα εργατικά δικαιώματα όπως αυτό συμβαίνει στις πολιτείες του Wisconsin, Ohio, Indiana. Όσο κακοί και αν είναι αυτοί οι κυβερνήτες, όμως σίγουρα δεν εργάζονται μέσα σε ένα πολιτικό κενό εξουσίας.

Προκειμένου να διατηρηθεί η φιλία τους με τους Δημοκράτες, οι συνδικαλιστές ηγέτες πραγματοποίησαν μια τεχνητή διάκριση μεταξύ του αγώνα για να διατηρήσουν τα δικαιώματα διαπραγμάτευσης ενάντια στους Ρεπουμπλικάνους κυβερνήτες και της αποδοχής μαζικών παραχωρήσεων που απαιτούνταν από Δημοκρατικούς κυβερνήτες.

Αλλά αυτές οι δίδυμες επιθέσεις στα συνδικάτα αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: Η αποδοχή παραχωρήσεων χωρίς αγώνα αποδυναμώνει δραστικά τα συνδικάτα, ώστε να είναι ευάλωτα στην απώλεια των δικαιωμάτων διαπραγμάτευσης. Ήταν οι Ρεπουμπλικάνοι που απαίτησαν παραχωρήσεις σήμερα, θα είναι δημοκρατικοί αυτοί οι οποίοι θα επιτίθενται στα δικαιώματα διαπραγμάτευσης αύριο. Πράγματι, δημοκρατικοί πολιτικοί στο New Jersey ήδη έχουν συνεργαστεί με το Ρεπουμπλικάνο κυβερνήτη ώστε να απογυμνώσει τους δημοσίους υπαλλήλους από το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης.

Τίποτα δεν αποδυναμώνει το ρόλο των συνδικάτων περισσότερο από την οικειοθελή και αμαχητί παράδοση των δικαιωμάτων. Κάτι τέτοιο οδηγεί τα μέλη των συνδικάτων να θεωρούν ότι η ένωσή τους είναι αδύναμη. Ποιος θα ήθελε να συμμετέχει σε μία ένωση αν πίστευε ότι οι μισθοί και οι παροχές τους θα μειωθούν χωρίς καμία αντίσταση; Ποιο είναι το όφελος, αν τα συνδικαλιστικά δικαιώματα διαπραγμάτευσης χρησιμοποιούνται για να φέρουν χαμηλότερους μισθούς; Πριν από σαράντα χρόνια θα ήταν αδιανόητο να επιτίθενται στο δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης, δεδομένου ότι μαχητικές οργανώσεις συνδικάτων προκαλούσαν πραγματικό φόβο στις καρδιές των εταιρικών ελίτ. Επίσης θα ήταν αδιανόητο να συζητούνται οι παραχωρήσεις που απαιτούνται σήμερα.

Ήταν η αντεργατική επίθεση που ενέπνευσε το κίνημα στο Wisconsin. Μη οργανωμένοι σε συνδικάτα εργαζόμενοι προσχώρησαν στο κίνημα σε τεράστιους αριθμούς, επειδή είδαν τον πραγματικό αγώνα, όχι μόνο κατά του Ρεπουμπλικάνου κυβερνήτη, αλλά κατά του επί δεκαετίες, αντεργατικού στάτους κβο. Εμπνεύστηκαν από τους εργαζόμενους που ενεργούσαν ανεξάρτητα και δυναμικά. Αλίμονο, αυτή η ανεξαρτησία και η δύναμη διοχετεύτηκε βλακωδώς στο εκλογικό πεδίο, και αφέθηκε στα χέρια ενός Δημοκράτη εταιρικού υπαλλήλου που δεν ενέπνευσε κανέναν, και αφού αυτός προηγουμένως είχε επιτεθεί στους μισθούς και τα δικαιώματα των συνδικάτων όντας δήμαρχος του Milwaukee.

* Ο Shamus Cooke είναι εργαζόμενος σε κοινωνική υπηρεσία, συνδικαλιστής, και αρθρογράφος στο Workers Action (www.workerscompass.org).

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο http://www.commondreams.org

Πηγή: https://athens.indymedia.org